İbn Kayyim el-Cevziyye’nin yaşadığı yıllar, Moğol saldırıları ve Haçlı seferleri sebebiyle İslam dünyasında istikrarsızlığın hâkim olduğu ve iç savaşların görüldüğü bir bunalım dönemine denk gelmiştir. İbn Kayyim fikren kendisinden ciddi manada etkilendiği hocası İbn Teymiyye gibi İslamî ilimlerde ve yaşantıda bir bozulma olduğu görüşünden hareketle, İslam’ın ilk nesilleri olan selefin din anlayışı ekseninde bir ıslahın gerekli olduğu düşüncesini savunmuştur. Ona göre taklid ve taassuba dayalı dinî yaşantın

Thomas Aquinas, Batı düşünce tarihinde teoloji ile siyaseti uzlaştıran en kapsamlı sistemin kurucusudur. Aquinas’a göre, siyasal düzenin amacı salt yönetim değil, insanın nihai iyiliğidir. Devletin meşruiyeti Tanrı’dan gelir; ancak otoritenin sınırını belirleyen, aklın rehberliğinde kurulan adalettir. Thomas Aquinas’ın siyaset felsefesi üzerine yazıları, hem Orta Çağ Hristiyan düşüncesinin doruğu hem de modern siyaset teorisinin temellerinden biri sayılır. Thomas Aquinas, siyaset üzerine düşünürken yalnızca

İbn Teymiyye, kaleme aldığı eserler ve ortaya koyduğu düşüncelerle İslam düşünce tarihini derinden etkilemiş önemli bir isimdir. Farklı alanlarda geliştirdiği fikirler, döneminde büyük yankı uyandırmış, hem yoğun destek hem de sert eleştirilerle karşılaşmıştır. İbn Teymiyye, 18. yüzyılda ortaya çıkan Vehhabilik hareketiyle birlikte adeta yeniden keşfedilmiştir. Vehhabiler tevessül, istiğase, kabir, türbe, tekfir ve velâ-berâ meseleleriyle ilgili görüşlerinin temelini büyük ölçüde İbn Teymiyye’ye dayandı

Soğuk Savaş’ın hemen başında Sovyetler Birliği’nin talep ve tehditlerine maruz kalan Türkiye, 1939 antlaşması ile resmen müttefik olduğu İngiltere’den destek arayışına girmişti. İngiltere, her ne kadar, İkinci Dünya Savaşı’ndaki tavrı nedeniyle Türkiye’ye karşı mesafeli bir tutum izliyor olsa da Sovyetlerin sadece Türkiye’yi değil, kendi bölgesel çıkarlarını da tehdit ettiğinin farkındaydı. Bu nedenle, Türkiye’yi söz konusu baskılar karşısında desteklemeye karar verdi. Bu dönem, Türkiye ve İngiltere’nin böl

İnsanoğlunun inanma ihtiyacı, tarih boyunca çeşitli görünümlere bürünmüş, hatta inananın zihninde belirli imgelerle desteklenmiştir. Aşkın olana çeşitli beşeri sıfatlar, hatta cinsiyet atfedilmesi dahi nadir bir durum değildir. Tarih boyunca görülmüş bütün inanışlar gibi Tanrıça kültü de dinler tarihi disiplininin çalışma sahasına giren konulardan biridir. Bununla birlikte, Tanrıça kültü sadece tarih öncesi devirlerde kalmış bir inanış olarak nitelendirilemez. On dokuzuncu yüzyılın ortalarından yirminci yü

Şehirleri sarsan devasa yangınların ardında sadece kül değil, yeniden doğuş hikâyeleri de saklıdır. Bu kitap, Osmanlı İmparatorluğu'nun merkezi olan İstanbul'da, özellikle iktidarın merkezi olan Bâbıâli binasında meydana gelen yangınları mercek altına alıyor. Söz konusu binanın yönetimin kalbi olması sebebiyle, buradan çıkan alevlerin koca imparatorluğun siyasetine ve ekonomisine, devlet-vatandaş ilişkilerine etkilerini; her kül oluştan sonra yeniden dirilişin Bâbıâli bölgesinden başlayarak İstanbul’un kent

İnsanlık, tarihinde ilk defa kendisi dışında muhakeme yapan, yorumlayan ve karar alan bir varlıkla, yapay zekâyla birlikte yaşayacak ve ister istemez bu değişimden önemli ölçüde etkilenecek. İnsanın değişmesi, ilişkide bulunduğu tüm anlam ve bağlamların da değişmesine yol açacak. Gerçeklik algısı değişime uğrayan kişinin, kendisinden başlamak üzere fizik ve metafizik âlemle kurduğu ilişkinin mahiyeti de başkalaşacak. Sahte olan ile sahih olanın iç içe geçmesi, insanın kendine yettiği sanrısı, “teknolojik hi

On sekizinci yüzyıl İskoç Aydınlanması’nın önemli figürlerinden David Fordyce, bireysel özgürlükler, ekonomik gelişme ve toplumsal ilerleme gibi konularda verimli tartışmaların olduğu bir döneme ahlak felsefesi ve eğitim alanındaki fikirleriyle katkıda bulunmuştur. Fordyce'nin en önemli eseri sayılan Ahlak Felsefesi’nin Temelleri (The Elements of Moral Philosophy) akıl ve sağduyu temelli bir ahlak anlayışı ve irade terbiyesi üzerine yoğunlaşır. İnsan doğasının iyiliğe yönelik olduğuna ve erdemli bir yaşamı

Bugün on ülkenin topraklarından geçen Tuna Nehri, Osmanlılar döneminde Avusturya’dan sonra Osmanlı sınırları içine giriyor ve tamamen Osmanlı toprakları üzerinden Karadeniz’e ulaşıyordu. Tarih boyunca parçalı bir hâkimiyet altında olan bu uzun su yolunun Budapeşte’den Karadeniz deltasına kadar tek bir güç olarak kontrol edilmesi, bölgeye mahsus güçlü bir donanma kurulmasını gerektirmişti. Askerî harekâtlara nehir üzerinden lojistik destek sağlamak ve bölgede güvenliği tesis etmek amacıyla kurulan Tuna Donan

“Ey hükümdar, şunu bil ki bu ağacın on kökü ve on dalı vardır. Kökü, kalbin inancıdır, dalı ise bedenin eylemleridir.” Kimyâ-yı Saʿâdet, İhyâʾü ʿulûmi’d-dîn, Tehâfütü’l-felâsife gibi klasikleşmiş çok sayıda eseriyle İslam düşünce dünyasını şekillendiren en önemli düşünürlerden biri olan Gazzâlî’nin siyasetname niteliğindeki eseri Nasîhatü’l-mülûk Farsça aslından Türkçeye ilk defa tercüme ediliyor. Araştırmacılar, Gazzâlî'ye atfedilen bazı eserlerin ona ait olmadığını iddia etseler de Nasîhatü’l-mülûk’ün G

“Bir toplumun idari örgütlenme biçimi, kültürel yapısı, maliyesi ve diğer kurumları sadece merkezî yapılar ve formel düzenlemeler eşliğinde anlaşılamaz. Merkezi ayakta tutan, kimi zaman da altını oyan taşra, en az merkez kadar dikkate ve araştırılmaya değerdir.” Yakup Akkuş Modern Dönem Osmanlı Taşra Maliyesi adlı bu kitapta, modern dönem (1864-1913) Osmanlı merkez maliyesi ile taşra maliyesi arasındaki ilişkileri ve devletin mali performansını dönemin diğer devletleri eşliğinde karşılaştırmalı biçimde ele

Osmanlı’da meclis, seçim ve temsil mekanizmaları söz konusu olduğunda yapılan çalışmalar genellikle II. Meşrutiyet ile başlatılır. Oysa Osmanlı’nın demokrasi ve kurumsal bir meclis tecrübesi 1876’da ilk Osmanlı Anayasası olan Kanun-i Esasi’nin ilan edilmesi üzerine toplanan meclislere dayanır. Üstelik bu meclisler, düşünüldüğü gibi sembolik bir “Evet Efendim!” meclisi değildir, oldukça sert ve sorgulayıcı oturumlara şahitlik etmiştir. Nitekim I. Meşrutiyet’in ömrünün kısa olması biraz da bundan kaynaklanır.

Bodin siyasal düşünce tarihine “egemenlik” kavramını hediye etmesi ile bilinir. Politik arenaya bugünden baktığımızda egemenlik mefhumundan uzak bir yönetim erkini tahayyül edemez ve Bodin’in katkısının ne olduğunu tam olarak idrak edemeyebiliriz. Oysa kilisenin ve feodal siyasi yapıların hâkimiyeti altında geçen Orta Çağ boyunca Avrupa’da monarkın/hükümdarın iktidarı mutlak olmaktan uzaktır. Modern ulus-devletlerin bir önceki safhası olan mutlakıyetçi devletlerin ortaya çıkışında Bodin’in kavramsallaştırdı

Bağdat, payitahta uzak olsa ve imparatorluğun doğu sınırında bulunsa da Osmanlı merkezi idaresinin daima önemsediği bir vilayetti. Özellikle Tanzimat döneminden itibaren, Bağdat’ın merkeze bağlı ve modern bir şehre dönüşmesi için bölgeye güçlü idareciler gönderildi. Tanzimat döneminin reformist devlet adamlarından Midhat Paşa, İttihat ve Terakki’nin troykasından Cemal Paşa, edebiyatımızın nüktedan kalemlerinden Süleyman Nazif muktedir Bağdat valilerinden sadece birkaçıydı. Osmanlı İmparatorluğu, Ortadoğu’nu

Şeyzerî, günümüz okuruna Hükümdarların Siyaseti adıyla sunduğumuz el-Menhecü’l-Meslûk fî Siyâseti’l-Mülûk başlıklı eserini Selahaddin Eyyûbî’ye takdim etmek üzere kaleme almıştır. Şeyzerî “dinin ve dünyanın salahı” diye hitap ettiği Selahaddin Eyyûbî’ye şöyle seslenir: “Sultanımız edebin önem ve faziletini bilen, ilmi ve âlimleri başkalarına tercih eden bir zattır. Bu kitabı onun kütüphanesine takdim etmekle kendimi, (hurmasının bolluğuyla meşhur) Hecer’e giderken hediye olarak hurma götüren yahut Kaysûr

“Devletimizde filozoflar hükümdar olmadıkça ya da şimdi ‘yöneticilerimiz’ dediğimiz kimseler, felsefe işini ciddiyetle ve layıkıyla üstlenmedikçe ve şu iki şey; siyasi güç ve felsefi akıl birleşmedikçe sevgili Glaukon, ne devletlerimiz için ne de sanırım insan soyu için dertlere bir durak olabilir. Özel hayat için de kamusal hayat için de başka bir mutluluk yolu olmadığını görmek kolay değildir ama öyledir.” Antik Yunan’ın efsane üçlüsünden biri ve Sokrates ile Aristo’yu birbirine bağlayan kişi olan Platon

Osmanlı’da sarraflar, kurdukları finans ağlarıyla, modern bankacılığın gelişimine dek imparatorluğun mali açıdan Avrupa’yla bütünleşmesinde rol oynayan temel aktörlerdi. Bir anlamda sarraflar, paranın patronluğunu yapan, imparatorluğun bankasız bankerleriydi. Özellikle 16. yüzyılın ortalarından itibaren imparatorluğun nakit ihtiyacının giderek artması ve iltizam sisteminin yaygınlaşması, sarrafların hızla yükselmesine yol açtı. 17. yüzyılın sonlarından 19. yüzyılın ortalarına kadar olan dönemde sarraflar iç

Ralph Waldo Emersonsuz bir modern dünya tahayyül etmek çok zordur. Hem erken dönem hem de günümüz siyaset kuramcılarının üzerinde güçlü bir etkisi olan Emerson, kölelik karşıtı hareketin önde gelen temsilcilerinden biri ve transandantalizm akımının kurucularındandır. Doğaya dönüş, doğayla bir olmak temasının yanında bu akım, bilimsel yöntemlere güvenmek yerine, maneviyatı veya sezgisel düşünceyi öne çıkarır. Şu da vardır ki Emerson, disiplin sahibi olmayan bir mistik değil, geçiciliğinin ve kalıcılığının f

Hukuki işlemlerin geçerli olması ve hukuki işlemlere dayanılarak yapılan tasarrufların meşruiyet sınırları içerisinde kabul edilebilmesi için ilke olarak hukuk düzeninin ileri sürdüğü bazı şartların varlığı esastır. Bu şartlarda bir eksiklik bulunması durumunda hukuki işlemin geçersizliği söz konusu olur. Bununla birlikte bir kişinin mevcut hukuki eksiklikten haberdar olmaksızın yaptığı bir tasarrufun aynı hukuki müeyyideye tabi olup olmayacağı genelde birden fazla tarafı ilgilendiren önemli bir meseledir.

Osmanlı devri Arap âlimlerinden muhaddis ve müverrih Cârullah b. Fehd, Osmanoğluna Övgü ismiyle sunduğumuz bu eserde Osmanlı tarihine dair ilginç bir anlatı ortaya koyar. Eser, Hicaz bölgesinin Osmanlı İmparatorluğu'nun eline geçmesinden hemen sonra kaleme alınmış olması sebebiyle Arap coğrafyasından bir âlimin daha çok taze olan bu siyasi değişikliğe ve Osmanlı yönetimine nasıl baktığına ışık tutmaktadır. Görünen o ki Cârullah b. Fehd yeni yönetimden gayet memnundur ve övgülerini cömertçe sunar. Aslında,